Welkom

Taal in Beeld maakt het werk van taalwetenschappers zichtbaar. Deze site verzamelt mooie en bijzondere beelden van taalkundig onderzoek door taalwetenschappers in Nijmegen. Klik op een foto voor meer details.

A Picture of Science puts language in the picture. This website features beautiful and striking images of linguistic research, made by language scientists in Nijmegen. Click on any image to display English captions.

De jury voor deze editie van Taal in Beeld bestond uit Prof. Dr. Anneke Smelik (RU), Eric Kellerman (Eric Kellerman Photography), en Prof. Dr. Wolfgang Klein (MPI).

Taal in Beeld is bedacht door Jeremy Hammond en Mark Dingemanse. De tentoonstelling in Bibliotheek Mariënburg is mede mogelijk gemaakt door het Max Planck Instituut voor Psycholinguistiek en de Radboud Universiteit Nijmegen.

s_16_Grund_Photo_1

16 Grund

WINNAAR · De oudste Aikanã-dorpeling zit buitenshuis met twee van zijn kleinkinderen. Hun wereld is in hoog tempo aan het veranderen, maar zijn levenservaring en de kennis die hij heeft over de taal en cultuur van de Aikanã is een belangrijk fundament voor de komende generatie. Het Max Planck Instituut voor Psycholinguistiek herbergt een van de grootste taalarchieven ter wereld, met video- en audioopnames in ruim 200 verschillende talen.

08_floyd

8 Floyd

FINALIST · Chachi-kinderen kijken nieuwsgierig naar een veldwerktaak. Ze spreken Cha’palaa, een Barbacoaanse taal. In gebieden zoals Zuid-Amerika zijn heel veel verschillende taalfamilies, die vergeleken worden door taalkundigen voor een beter begrip van de geschiedenis, cultuur en communicatie.

s_14_Graham_Petri dishes

14 Graham

FINALIST · Bacteriën in petrischaaltjes vormen het woord ‘hallo’ in het Engels, Grieks, en Chinees. Onderzoekers gebruiken bacteriën zoals deze om het menselijk DNA te bestuderen, en in het bijzonder de gebieden die met taal te maken hebben.

06_Enfield

6 Enfield

Dit meisje spreekt Kri. Ze is opgegroeid in een afgelegen bergdorpje waar zelden bezoekers van buiten komen. Met een nieuwsgierige blik bekijkt ze de fotograaf, een taalwetenschapper die zich voor langere tijd aan de gemeenschap verbonden heeft om de Kri-taal en cultuur te beschrijven.

s_19_Heyselaar_1

19 Heyselaar

Een proefpersoon draagt een speciale bril waardoor hij een avatar voor ogen krijgt waarmee hij kan praten. In het Virtual Reality lab van het Max Planck Instituut kan de onderzoeker precies bepalen wat de proefpersoon ziet en hoort. Zo kunnen specifieke onderzoeksvragen beantwoord worden over hoe mensen met elkaar praten.

s_03_Cronin_Little Jenkins

3 Cronin

Chimpansees delen hun voedsel niet graag, maar soms werkt een “beleefd” gebaar zoals dat van Little Jenkins hier. Het jong vraagt voedsel van een volwassen mannetje, Pan, terwijl haar moeder dichtbij is. Vragende gebaren kunnen er vrijwel hetzelfde uitzien in mensen en chimpansees.

s_33_Steenbeek_1

33 Steenbeek

Twee meisjes spelen Letterprins, een spel dat gebaseerd is op onderzoek naar leren lezen. Het spel werd ontwikkeld door Esther Steenbeek-Planting (op de foto) en collega’s, samen met ouders en een videogame-bedrijf. Het moedigt interactie tussen kind en ouders aan en helpt leesproblemen te voorkomen doordat kinderen thuis kunnen oefenen. Letterprins won de Nationale Alfabetiseringsprijs 2013.

37 vdBerg

37 vdBerg

Twee Ghanese sprekers van het Twi, Gã en Engels doen een zogenaamde “matching task”. De man rechts beschrijft de voorwerpen die hij ziet en de vrouw probeert haar voorwerpen op dezelfde manier te rangschikken. Taalwetenschappers gebruiken experimenten zoals dit om te onderzoeken hoe men over plaats en ruimte praat. Talen kunnen hierin radicaal verschillen.

05_Enfield

5 Enfield

Vier Kri-mensen rusten even uit van het wieden in de rijstvelden van Laos. Hun taal, het Kri, wordt door maar 300 mensen gesproken en staat op de tocht vanwege de groeiende invloed van migratie en de invloed van grotere talen. Dit zou de laatste keer kunnen zijn dat drie generaties Kri-sprekers op deze manier samen zitten. Voor de taalkunde is elke taal even belangrijk. Daarom doen veldwerkers hun best om bedreigde talen te beschrijven voor ze verdwenen zijn.

s_09_floyd_image3

9 Floyd

Taalwetenschapper Chris Beier werkt met twee van de laatste sprekers van het Záparo, een Amazonische taal uit Ecuador. Záparo is deel van een kleine taalfamilie waarvan nog maar een paar talen gesproken worden. Als de laatste sprekers overlijden, worden de talen niet langer gesproken — maar door het werk van taalkundigen blijft kennis over cultuur en taal bewaard voor latere generaties.

s_10_Garrido_Majosik eye-tracking experiment

10 Garrido

Een Tzeltal-vrouw kijkt naar een tafereel op het scherm terwijl ze een zinnetje hoort in een onderzoek naar taalverwerking. Haar oogbewegingen worden gevolgd door het apparaatje voor het scherm, een eyetracker. Draagbare eyetrackers zijn pas sinds kort beschikbaar, waardoor het nu mogelijk is om experimenten die tot nu toe alleen met Westerse talen werden gedaan ook uit te voeren in andere delen van de wereld.

s_32_Senft_PNG_68

32 Senft

“Ssst! Niet aan mama vertellen dat hij de yam zo van het mes eet!” Veldwerkers bestuderen gebaren en gezichtsuitdrukkingen in verschillende culturen om erachter te komen waarin taalgebruik overal hetzelfde is en waarin het verschilt.

s_15_Graham_Tip boxes

15 Graham

Op kleur ingedeelde dozen met wegwerp-pipetpuntjes. De moleculaire biologie-groep van het Max Planck Instituut gebruikt elk jaar tienduizenden van deze pipetpuntjes in het onderzoek naar de genetische basis van het menselijk taalvermogen.

s_07_floyd_image1

7 Floyd

Markttafereel op 3500 meter hoogte in het Andesgebergte. Veel inheemse talen verliezen terrein aan wereldtalen zoals het Spaans, Engels en Chinees. In Ecuador spreken steeds meer mensen Spaans, maar het Quechua blijft een belangrijke rol innemen, zowel thuis als op de markt.

s_35_Steenbeek_Prijs3

35 Steenbeek

Een meisje speelt Letterprins met Esther Steenbeek-Planting, een van de hoofdontwikkelaars (samen met betrokken ouders en collega’s van het BSI). Dit spel is gebaseerd op recente inzichten uit de psycholinguistiek en neurocognitie. Het stimuleert ouder-kind interactie en voorkomt leesproblemen door kinderen de mogelijkheid te geven om thuis te oefenen met lezen.

s_30_Senft_PNG_28

30 Senft

Een paar Trobrianders zeilen naar een naburig eiland in een masawa kano. Taalwetenschappers bestuderen taal en materiele cultuur om te onderzoeken hoe mensen samenwerken om complexe doelen te verwezenlijken.

s_29_Roberts_NoMiracles_Roberts_TiB_small

29 Roberts

Deze foto is opgebouwd uit 36 864 grafieken waarin alle variabelen van een enorme taalkundige database met elkaar vergeleken worden. Maar statistische correlaties zijn niet altijd verklaringen — goede analyses vereisen namelijk goede hypotheses. Zo gaat het aantal talen per land gelijk op met het aantal verkeersongelukken, maar het is onwaarschijnlijk dat er tussen die twee een oorzakelijk verband is. De tekst is een homage aan het werk “There will be no miracles here” van Nathan Coley.

s_22_Hoymann_Akhoe 3

22 Hoymann

Een onderzoeker interviewt Abakup ǀǀGamǀǀgaeb over zijn taalgebruik. Wat mensen denken over hun taal verandert als gevolg van sociale en economische omstandigheden. Dat kan leiden tot taalverschuiving of zelfs het verdwijnen van talen.

s_25_Matic_Skinning_ermine

25 Matic

Twee Even-meisjes kijken aandachtig toe terwijl hun oom een hermelijn vilt. Two Even girls intently watching their uncle while he is skinning an ermine. Northern Siberia Dejan Matić, Max Planck Institute for Psycholinguistics

s_17_Grund_Photo_2

17 Grund

Een groep Aikanã dorpelingen reist naar een inheems festival in het nabijgelegen grondgebied van de Kwazá.  Vroeger was dit aaneengesloten bosland, maar het woud is bijna overal gekapt en heeft plaats gemaakt voor veeboerderijen en plantages.

s_23_Matic_Elk_hunt

23 Matic

Rendierhoeders poseren met de kop van een eland die ze gedood hebben in het poolwoud. De jacht is nog steeds de voornaamste bron van voedsel voor het inheemse Even-volk van noord-oost Siberië. Vroeger trokken ze rond als nomaden, maar tegenwoordig wonen ze in vaste dorpen. Hun eigen taal wordt langzaam maar zeker vervangen door het Russisch maar door de verstedelijking wonen ze nu in stenen huizen en krijgt het Russisch steeds meer voet aan de grond in hun alledaagse leven.

s_34_Steenbeek_Prijs2

34 Steenbeek

Taalonderzoek naar neurocognitie (Donders) en psycholinguistiek (MPI) kan thuis toegepast kan worden. Letterprins is ontworpen om verschillende betrokkenen in het proces van leren lezen samen te brengen (ouders, school en gezondheidszorg).

s_27_Norcliffe_IMG_0379

27 Norcliffe

Veldwerker Stephen C. Levinson controleert of het geluid wel goed doorkomt voordat hij videopnames gaat maken van conversaties in het Tzeltal. Onderzoekers bestuderen alledaagse gesprekken omdat je veel dingen over taal pas ziet als je bekijkt hoe taal echt gebruikt wordt.

s_02_Cronin_Doug

2 Cronin

Doug, een jong mannetje dat deel uitmaakt van een chimpanseetroep in Zambia, kijkt onderzoekend naar de anderen terwijl hij een kreet uitstoot. Taalonderzoekers bestuderen het gedrag van andere diersoorten om uit te vinden hoe communicatie werkt en wat er nu precies bijzonder is aan mensentaal.

s_01_Cronin_Bussie & Barbie

1 Cronin

Bussie(links) en zijn moeder Barbie(rechts) laten een vlooigebaar zien dat in deze vorm slechts in sommige chimpansee-culturen voorkomt en dat de dieren elkaar aanleren. Vlooien geeft uitdrukking aan sociale banden en versterkt deze. Of deze opvallende houding een extra betekenis heeft weten we (nog) niet.

s_18_Grund_Photo_3

18 Grund

Een Aikanã-vrouw interviewt haar moeder over hun eerste contact met andere Aikanã. Levensverhalen zijn erg belangrijk voor het interpreteren van taalkundige data. De deelname van de lokale gemeenschap, lokale bemiddelaars en vertalers, is essentieel.

24_Matic

24 Matic

Een Even-jongen speelt in de sneeuw op de eerste dag waarop de temperatuur boven -40 uitkwam — na vier maanden winter. An Even boy playing in the snow on the first day on which the temperature rose above –‐40 after four months of winter. Northern Siberia Dejan Matić, Max Planck Institute for Psycholinguistics

s_21_Hoymann_Akhoe 2

21 Hoymann

Taalwetenschappers onderzoeken de kliktaal ǂAkhe Haiǀǀom. Ze bespreken hier hoe ze een aantal woorden het beste kunnen beschrijven, met hulp van Maais en Oahetamas Goboses. Beschrijvend taalonderzoek gebeurt altijd in nauwe samenwerking met lokale gemeenschappen wereldwijd.

04_Enfield

4 Enfield

Een oude spreker van Kri, een Vietische taal uit Centraal-Laos met ongeveer 300 sprekers, wijst iets aan met zijn lippen voor de man links, een spreker van de naburige Tai-taal Sek. Deze vorm van wijzen komt wereldwijd voor, maar het meest in rurale gemeenschappen, en wordt zelden in Europa gezien.

Babylab

In the baby lab, a young child participates in an experiment designed to study communication before language. Photo by Bert Beelen.

Sharing a meal on Tauwema

Trobriand Islanders on Tauwema share a meal. Linguists study everyday social interaction to understand how language works in daily life. Photo by Gunter Senft.

Twitter languages

Language communities of Twitter, made using Chrome’s open source language detector. Photo by Eric Fisher.

Tapteisi festival

A ni-Vanuatu woman sits alone roasting taro for Tapteisi, a festival designed to help retain traditional cooking and medicinal knowledge. Photo by Jeremy Hammond.